Mastektomi

Memenin tamamen alındığı meme kanseri ameliyatı mastektomi adını alır.

Mastektomide meme dokusu tamamen alınıp üzerine cilt kapatılabileceği gibi, çıkartılan dokunun yerine memeyi eski haline getirmek için rekonstrüksiyon adı verilen işlem ile düzenleme de yapılabilir. Rekonstrüksiyon slikon meme protezleri veya kişinin kendi kas dokularının kullanılması ile kanser ameliyatı ile eş zamanlı yapılabileceği gibi sonraki bir dönemde de yapılabilir.

Ameliyatta genellikle eş zamanlı olarak koltuk altı lenf düğümlerine de müdahale edilir.

Hastalar meme koruyucu cerrahiye uygun değilse (detaylı bilgi için Meme kanserinin cerrahi tedavisi meme koruyucu cerrahi bölümüne buradan bakabilirsiniz), radyoterapi alamayacaksa, kalıtsal meme kanseri genine sahipse ve mastektomiyi tercih ediyorsa bu ameliyat uygulanır.

Mastektominin de birkaç çeşidi vardır.

Basit (Total) Mastektomi

Ameliyat genel anestezi altında hasta tamamen uyutularak yapılır. Uygun pozisyon verildikten sonra ameliyatta koltukaltı lenf düğümleri için değerlendirme yapılacaksa önce mavi boya veya lenfosintigrafi yöntemine göre planlama yapılır. Ardından kanserli meme dokusu meme başı, areola (meme başı etrafındaki kahverengi/pembe halka) ve meme üzerindeki cildin büyük kısmıyla birlikte çıkartacak şekilde bir kesi yapılarak prosedüre başlanır. Sentinel lenf düğümünü (SLNB) çıkartmak için kesinin dış tarafından koltuk altına girilip lenf düğümü örnekleri alınıp patolojik incelemeye gönderilir. Sonra tüm meme dokusu, cilt ve altındaki pektoral kasın fasyası (göğüs duvarında meme dokusunun altındaki kasın üzerindeki kılıf) ile bir bütün olarak çıkartılır. Ameliyat sahasına kanama kontrolü yapıldıktan sonra içerde kan sıvı birikimini engelleyip dışarı almak içim ucunda sıvının toplanacağı ölçekli bir hazne bulunan dren adı verilen tüp yerleştirilip dokular ve cilt dikilerek ameliyat sonlandırılır.

Modifiye Radikal Mastektomi

Basit mastektomide çıkartılan meme dokusu, meme başı, areola, cilt ve pektoral kas fasyasına ilave olarak koltuk altı lenf düğümlerinin bir kısmı da (yaklaşık 10 tane) çıkartılmaktadır. Yani basit mastektomiye aksiller lenf nodu diseksiyonu eklenir (detaylı bilgi için meme kanserinin cerrahi tedavisinde teknikler, aksiller lenf nodu diseksiyonu bölümüne buradan bakabilirsiniz).

Radikal Mastektomi

Meme kanseri tedavisinde uzun süre kullanılan bu ameliyatta meme dokusu, meme başı, areola, cilt ve pektoral kas koltuk altı lenf düğümleri ile birlikte çıkartılmaktaydı. Günümüzde uygulanmamaktadır.

Mastektomi

Cilt Koruyucu Mastektomi

Memebaşı Koruyucu Mastektomi

Cilt Koruyucu Mastektomi

Bu ameliyatta meme üzerindeki cildin büyük bir kısmı korunarak yerinde bırakılır. Sadece meme dokusu, pektoral kas fasyası, meme başı ve areola çıkartılır. Tümör meme başına yakınsa veya meme başını da tutmuşsa ve hasta memesinin korunmasını istiyorsa bu işlem tercih edilmelidir. Aslında işlem basit mastektomi ile aynıdır, sadece meme üzerindeki cilt korunarak yerinde bırakılmıştır. Ameliyat sırasında memeyi yeniden yapılandırmak için protezler ve vücudun diğer bölgelerinden alınan kas gibi dokular kullanılabilir. Daha sonra diğer memeden alınarak veya dövme ile yeniden meme başı yapılabilir

Meme Başı Koruyucu Mastektomi

Meme dokusu pektoral kas fasyası ile birlikte çıkartılır. Meme üzerindeki cilt, meme başı ve areola korunmuştur. Bu ameliyat için tümör meme başına en az 2 cm mesafede olmalı veya ameliyat sırasında yapılan incelemede meme başı altının sağlam olduğu görülmelidir (Ameliyat esnasında yapılan inceleme ile tümörün meme başına yakın olduğu görülürse meme başını çıkartmak gerekebilir). Daha çok erken evre tümörlerde ve meme kanserine sebep olan kalıtsal bozukluk genlerine sahip yüksek riskli hastalarda tercih edilir.

Bu ameliyatın da her ameliyatta olduğu gibi bazı riskleri vardır. Ameliyattan sonra meme ucu iyi bir kan akışına sahip olmayabilir, buna bağlı olarak dokuda küçülme, şekil bozukluğu gelişebilir. Meme ucuna giden sinirler kesildiği için çok az his kalabilir veya hiç his kalmayabilir. Ameliyat küçük ve orta büyüklükte memeleri olan kadınlara daha uygundur. Yara izi daha azdır, fakat diğer mastektomilere göre geride daha fazla meme dokusu bırakma riski de taşır. Bunun cilt koruyucu veya basit mastektomiye göre daha yüksek kanser gelişme riskine neden olabileceği düşünülebilir, ancak aynı bölgede kanserin tekrarlama riski diğer mastektomi türleriyle hemen hemen aynı bulunmuştur.

Bilateral (iki taraflı)Mastektomi

Kaynaklar;

American Cancer Society. Mastectomy. (03.01.2023 tarihinde https://www.cancer.org/cancer/types/breast-cancer/treatment/surgery-for-breast-cancer/mastectomy.html#:~:text=Mastectomy%20is%20breast%20cancer%20surgery,conserving%20surgery%20for%20personal%20reasons. adresinden ulaşıldı)
Henry NL, Shah PD, Haider I, Freer PE, Jagsi R, Sabel MS. Chapter 88: Cancer of the Breast. In: Niederhuber JE, Armitage JO, Doroshow JH, Kastan MB, Tepper JE, eds. Abeloff’s Clinical Oncology. 6th ed. Philadelphia, Pa: Elsevier; 2020
Galimberti V, Vicini E, Corso G, Morigi C, Fontana S, Sacchini V, Veronesi P. Nipple-sparing and skin-sparing mastectomy: Review of aims, oncological safety and contraindications. Breast. 2017 Aug;34 Suppl 1(Suppl 1):S82-S84. doi: 10.1016/j.breast.2017.06.034.
Cotlar AM, Dubose JJ, Rose DM. History of surgery for breast cancer: radical to the sublime. Curr Surg. 2003 May-Jun;60(3):329-37. doi: 10.1016/S0149-7944(02)00777-8.

Bu sayfa kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışınız.