HABERLER Son güncel yazılarımı aşağıdan okudunuz mu?

Aksiller Lenf Nodu Diseksiyonu

Lenf düğümleri enfeksiyonlarla savaşmaya yardımcı olan lenf sisteminin bir parçasıdır  ve Memenin lenf sıvısı koltuk altı (aksilla) lenf düğümlerine gider. Kanserli hastalarda lenf kanalları vasıtası ile  kanser hücreleri de lenf düğümlerine taşınabilir.  Koltuk altı lenf düğümlerinde tümör varlığı meme kanseri için en önemli prognostik (gidişatı belirleyen) faktörlerdendir.

Geçmiş dönemde meme kanseri tanısı alan tüm hastalarda koltuk altı lenf düğümleri de meme ile birlikte çıkartılırken günümüzde kanserin buraya ilerlemediği anlaşılan hastalarda lenf düğümleri çıkartılmamaktadır.

Kanserin koltuk altı lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını anlamak için ameliyat esnasında yapılan inceleme sonucunda (sentinel lenf nodu biyopsisinde) lenf düğümlerinde tümör varlığı saptanırsa (belirlenmiş şartlar dışında) koltuk altındaki lenf düğümlerinin ameliyat sırasında çıkartılması gerekir. Bazen de başlangıçta çok fazla lenf düğümü metastazı saptanan hastalarda ameliyat esnasında örnek alıp incelemeye yapmadan direk olarak koltuk altı lenf düğümleri çıkartılmalıdır.

Meme kanserinde aksiller lenf nodu diseksiyonu (ALND) hastalıklı memenin olduğu tarafta aksillada bulunan lenf düğümlerinin çıkartılması işlemidir. Bu işlemde koltuk altı bölgesinden yaklaşık olarak 10-40 adet lenf düğümü çıkartılır. Çıkartılan lenf düğümü sayısı arttıkça komplikasyon oranı artacağından çok fazla şüpheli lenf düğümü görülmezse 8-10 lenf düğümünün çıkartılması yeterlidir ve 20’den az lenf düğümünün çıkarılması tercih edilir.

İşlem genellikle mastektomi veya meme koruyucu cerrahi ile aynı anda yapılır, nadiren ikinci bir ameliyat olarak uygulanması gerekir.

ALND’nin amaçları arasında;

  1. Hastalığı doğru evrelemek,
  2. Tedaviye yön vermek,
  3. Tümörün lokal kontrolünü sağlamak sayılabilir.

ALND kimlere yapılmalıdır;

  • Klinik değerlendirmede koltuk altında lenf düğümü metastazı düşünülmeyip Sentinel lenf nodu biyopsisi (SLNB) sonrası metastaz olduğu saptanan ve IBCSG 23-01/Z0011/AMAROS/OTOASOR gibi uluslararası çalışmalarda belirlenen şartlara uygun olmayan hastalara,
  • Ameliyattan önce koltuk altında tümörlü lenf düğümü varlığı muayene, görüntüleme ve/veya biyopsi ile saptanıp neoadjuvan kemoterapi (başlangıç tedavisi olarak kemoterapi) almaya uygun olmayan hastalara,
  • Kanser lenf düğümlerinin dışına taşmışsa,
  • İnflamatuar meme kanseri (detaylı bilgi için  inflamatuar meme kanseri bölümüne buradan bakabilirsiniz) veya lokal (bölgesel) ileri evre meme kanserinde (5 cm’den büyük veya cilt/göğüs duvarı tutulumu olan meme kanserli hastalar ile koltuk altında 4’den fazla lenf düğümünde metastaz varlığı),
  • Neoadjuvan kemoterapi alan (ameliyat öncesi kemoterapi verilen) hastalarda tanı anından koltuk altında çok sayıda lenf düğümünde metastaz varsa (N2-N3), veya bu hastalarda SLNB’de tümör saptandıysa ALND yapmak gereklidir.

Geleneksel olarak yapılan aksiller diseksiyonda seviye 1 ve seviye 2’deki lenf düğümlerinden yaklaşık 10 tanesinin çıkartılması planlanır. Böylece koltuk altı lenf düğümlerinden kaçında kanser olduğu anlaşılırak doğru evreleme yapılır, ek tedaviler yönlendirilir, kanserin yayılma ihtimali olan diğer lenf düğümleri de çıkartılarak hastalığın bölgesel kontrolü sağlanır.

Aksiller lenf nodu diseksiyonu kararı bazen başlangıçta verilirken, bazı hastalarda da yapılan sentinel lenf nodu biyopsisi sonucuna göre ameliyathanede verilir.

İşlem ameliyathanede meme ameliyatı ile eş zamanlı olarak uygulanır. Anestezi altındayken gerekli hazırlık ve sterilizasyon işlemlerini takiben  uygun pozisyon verildikten sonra Başlangıçtan ALND kararı verildiyse memesi tamamen alınacak hastalarda bu kesinin dış kısmından ilerlenerek, memenin bir kısmı alınacak hastalarda ile koltuk altından farklı bir kesi yapılarak prosedüre başlanır.  Buradan koltuk altında bulunan ve orada konumlanmış kaslara göre bölgelere ayrılan lenf düğümleri etraf damar ve sinir yapısı korunarak çıkartılır. Koltuk altında lenf düğümleri 3 seviyede konumlanmıştır. Güncel yaklaşımda seviye 1 ve 2 adı verilen alanda koltuk altında çok derinlere gidilmeden yaklaşık 8-10 lenf düğümünün çıkartılması uygun yöntemdir. Ameliyat tamamlandıktan sonra bölgede birikecek sıvı ve kanı dışarı almak için dren adı verilen ameliyat yerinden çıkartılan ve orada biriken kan ve sıvıyı dışarıya almak amacıyla kullanılan, silikon veya plastikten yapılmış ve saydam olan bir tüp yerleştirilip prosedür tamamlanır.

Kaynaklar;

  • Henry NL, Shah PD, Haider I, Freer PE, Jagsi R, Sabel MS. Chapter 88: Cancer of the Breast. In: Niederhuber JE, Armitage JO, Doroshow JH, Kastan MB, Tepper JE, eds. Abeloff’s Clinical Oncology. 6th ed. Philadelphia, Pa: Elsevier; 2020.
  • Giuliano AE, Hunt KK, Ballman KV, et al. Axillary dissection vs no axillary dissection in women with invasive breast cancer and sentinel node metastasis. JAMA. 2011;305:569-575.
  • NCCN Clinical Practice Guidelines in Oncology (NCCN Guidelines®).Breast Cancer Version 5.2023. (02.01.2024 tarihinde https://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/breast.pdf adresinden ulaşıldı)
  • The American Society of Breast Surgeons. Consensus Statement on Axillary Management for Patients With In-Situ and Invasive Breast Cancer:A Concise Overview (05.01.2023 tarihindehttps://www.breastsurgeons.org/docs/statements/management-of-the-axilla.pdf adresinden ulaşıldı).

Bu sayfa kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışınız.