Karın Duvarının Diğer Fıtıkları

Göbek Fıtığı (Umblikal Herni)

Göbek deliğinin içinden veya hemen yakınından gelişen fıtıklardır. Göbek deliği bebek ile anne arasında kan alışverişinin yapıldığı damarların içinden geçtiği yapıdır ve doğumdan sonra hızlıca kapanır. Kapanması gecikirse çocuklarda göbek fıtığı ortaya çıkar. Erişkinlerde ise çoğunlukla obezite, karın şişliği, asit (karında sıvı toplanması), ani hareket, ağır kaldırma veya hamileliğin neden olduğu karın içi basıncın artması nedeniyle ortaya çıkmaktadır. Kadınlarda 3 kat daha fazla görülür. Hastanın şikayeti göbekte ağrı ve şişliktir.

Tanı genellikle muayene ile konur, muayenede göbekte veya hemen yanında ele gelen yumuşak bir kitle vardır. Ancak bazen ultrasonografi ile de görüntülemek gerekebilir. Göbek fıtığı tedavisi cerrahidir, fıtığın büyüklüğüne ve hastanın özelliklerine bağlı olarak açık veya laparoskopik olarak yapılabilir. Çok küçük fıtıklar yamasız onarılsa da tercih edilen yöntem yama ile onarım yapılmasıdır.

Açık onarım için fıtık kesesinin üzerinden veya yakınından yapılan bir kesi ile ameliyata başlanır daha sonra fıtık kesesi bulunur ve çevre dokulardan ayrılır. Ardından fıtık kesesi ya fazlası çıkartılarak ya da çıkartılmadan karın içine gönderilip defekt onarılır. Defekt büyükse veya kenarları gerilimsiz olarak birbirine yaklaşılamıyorsa yama kullanılmalıdır.

Laparoskopik onarım ise; büyük ve çoklu fıtıklarda, kilolu hastalarda tercih edilebilir. Karın kenarından 3 küçük delik yardımı ile kamera ve aletler ile girilip fıtık kesesi ayrılır ve karın içine çekilip defekt yama ile kapatılır.

Ameliyat sonrası hastalar ani hareket ve ağır yük kaldırmaktan sakınmalıdır.

Göbeküstü Fıtığı (Epigastrik Herni)

Karın orta hattında göbek üstündeki defektlerden gelişen fıtıklardır. Orta hatta kas liflerinin yokluğu nedeniyle zayıflamış olan yapıda gelişir. Risk faktörleri arasında yoğun fiziksel egzersiz veya öksürük, obezite, sigara içme ve yaşlılık sayılabilir. Erkeklerde iki ila üç kat daha sık görülür. Çoğu hasta şişliği fark ederek başvurur. Tanı fizik muayene ile konur, bazen ultrasonografi ile desteklenmesi gerekir. Tedavisi cerrahidir, fıtığın büyüklüğüne ve hastanın özelliklerine bağlı olarak açık veya laparoskopik onarım yapılabilir.

Kesi Yeri Fıtığı (İnsizyonel Herni)

Geçirilmiş bir karın ameliyatı sonrası ameliyat yerindeki dokularda zayıflamaya bağlı defektten gelişen fıtıklardır. Daha önce karın ameliyatı olan hastaların %10-15’inde gelişebilir, orta hat kesilerinde daha çok görülür. Yaşlılık, diyabet, obezite, sigara içme, yetersiz beslenme, immünsüpresif tedavi almak gibi yara iyileşmesini bozan hastayla ilgili faktörlerin yanı sıra, yara enfeksiyonu, yarada ayrışma ve yarada gerginlik gibi teknik faktörlerde riski artırır. Diğer karın ön duvarı fıtıklarında olduğu gibi şikayet ağrı ve şişliktir, tanı da fizik muayene ile konur. Ancak gözden kaçan bir başka fıtık veya gerginliğe sebep olacak patolojiyi atlamamak için radyolojik değerlendirme yapılması uygundur. Tedavisi ameliyattır. Açık veya laparoskopik yöntemle cerrahi tedavi yapılabilir. Her iki yöntemde de mesh adı verilen yama kullanılarak onarım yapılır.

Spiegel Herni

Karın ön duvarında orta hatta bulunan ve aşağıdan yukarı doğru uzanan kaslar ile daha dıştaki çapraz kaslar arasındaki göbeğin alt ve yan bölgesinde bulunan zayıf bölgeden çıkarlar. Nadir görülen bir fıtık tipidir. Karın ön duvar fıtıklarının %0.1-2’sini oluşturur. Obezite, çoğul gebelikler, kronik öksürük, kolajen bozuklukları risk faktörleridir. Ağrı veya şişlik yapabilir, ama bazen de rastlantısal olarak tanı konur. Muayene ile tanı konamayabilir ve hastalar ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi veya manyetik rezonans görüntüleme sonrası tanı alabilir. Tedavisi cerrahidir. Açık veya laparoskopik olarak ameliyat edilebilirler. Ameliyatta defektif alan onarılarak yama konur.

Karın ön duvarı fıtığı nedeni ile ameliyat olan hastalar ameliyat sonrasında fıtığın durumuna göre değişmekle birlikte genellikle 1-2 gün hastanede yatar. Aynı gün yürümeye başlar. Ortalama 7-10 gün içerisinde günlük hayatına döner. Ameliyat sonrasında hastaların ağır yük kaldırmamasını, ani şekilde eğilip kalkmalarını ve ağır eforlan sakınmaları önerilir.

Kasık fıtıklarında olduğu gibi diğer karın duvarı fıtıklarında da sıkışma ve boğulma olabilir. Bu durumlarda hastada şiddetli ağrı, fıtık bölgesinde sertlik ve bazen kızarıklık olur. Karın ağrısı, bulantı ve kusma olaya eşlik edebilir. Acil cerrahi müdehale gerekir.

Kaynaklar;

Fathi AH, Soltanian H, Saber AA. Surgical anatomy and morphologic variations of umbilical structures. Am Surg. 2012 May;78(5):540-4
Earle DB, McLellan JA. Repair of umbilical and epigastric hernias. Surg Clin North Am. 2013 Oct;93(5):1057-89. doi: 10.1016/j.suc.2013.06.017.
Ponten JE, Somers KY, Nienhuijs SW. Pathogenesis of the epigastric hernia. Hernia. 2012 Dec;16(6):627-33. doi: 10.1007/s10029-012-0964-8.
Mudge M, Hughes LE. Incisional hernia: a 10 year prospective study of incidence and attitudes. Br J Surg. 1985 Jan;72(1):70-1. doi: 10.1002/bjs.1800720127
Seiler CM, Deckert A, Diener MK, Knaebel HP, Weigand MA, Victor N, Büchler MW. Midline versus transverse incision in major abdominal surgery: a randomized, double-blind equivalence trial (POVATI: ISRCTN60734227). Ann Surg. 2009 Jun;249(6):913-20. doi: 10.1097/SLA.0b013e3181a77c92.
Polistina FA, Garbo G, Trevisan P, Frego M. Twelve years of experience treating Spigelian hernia. Surgery. 2015 Mar;157(3):547-50. doi: 10.1016/j.surg.2014.09.027.

Bu sayfa kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışınız.