HABERLER Son güncel yazılarımı aşağıdan okudunuz mu?

Sentinel Lenf Nodu Biyopsisi

Meme dokusunun lenf akımı büyük oranda koltuk altı lenf düğümlerine doğru gider.  Koltuk altı lenf düğümlerinde tümör varlığı en önemli prognostik (gidişatı belirleyen) faktörlerdendir.

Geçmiş dönemde meme kanseri tanısı alan tüm hastalarda koltuk altı lenf bezleri de meme ile birlikte çıkartılırken günümüzde kanserin buraya ilerlemediği anlaşılan hastalarda lenf düğümleri çıkartılmamakta ve böylece buna bağlı komplikasyonlar (tıbbi tedaviye bağlı öngörülebilen ancak istenmeyen etki) önlenebilmektedir.

Kanserin koltuk altı lenf düğümlerine yayılıp yayılmadığını anlamak için koltuk altı lenf düğümlerinden bir kısmı çıkartılarak patoloji laboratuarında incelenir. Bu işlem sentinel lenf nodu biyopsisi (SLNB) adını alır. Sentinel kelimesi bekçi, nöbetçi anlamında kullanılmaktadır. Sentinel lenf nodları kanserli dokunun lenf drenajını yaptığı ilk lenf düğümleridir. Lenf dolaşımına geçen kanser hücrelerinin yayılma ihtimalinin en yüksek olduğu yer burasıdır. Kanser yayılımı olacaksa ilk etkilenen yerin koltuk altındaki bu lenf düğümleri olacağı düşünülerek örneklemede bu lenf düğümleri değerlendirilmektedir.

Bu işlem sayesinde meme kanserinin doğru evrelenmesi de sağlanır. Sentinel lenf nodu biyopsisi meme kanseri ameliyatı ile eş zamanlı yapılmaktadır.

İşlem birkaç farklı yöntemle yapılabilir.

  • Mavi boya yönteminde ameliyat esnasında hasta anestezi altındayken gerekli hazırlık ve sterilizasyon işlemlerini takiben  uygun pozisyon verildikten sonra meme başı etrafına özel bir boya maddesi uygulanıp memeden koltuk altına doğru masaj yapılarak boyanın lenf kanalları vasıtası ile sentinel lenf düğümüne ilerlemesi sağlanır. Ardından  hastaya yapılması planlanan meme ameliyatına göre ya ameliyat kesisinden ya da koltuk altından yapılan bir başka kesiden lenf düğümlerinin olduğu bölgeye girilerek boyanmış olan lenf düğümü /düğümleri bulunur. Boyalı lenf nodu sentinel (bekçi) lenf düğümüdür ve tümörün yayılma ihtimali olan ilk lenf düğümü budur. Bulunan lenf düğümü ameliyat esnasında patolojik değerlendirmeye (frozen) gönderilerek kanser hücresi varlığı değerlendirilir.
  • Bir diğer yöntemde ise ameliyat öncesi hasta nükleer tıp ünitesi tarafından değerlendirilip radyoaktif bir madde meme başı veya tümör etrafından uygulanıp belirli bir süre sonra hasta ameliyata alınır, ardından gama prob adı verilen özel bir cihaz ile koltuk altı lenf düğümlerinde lenfatik akımın ilaç ulaştığı lenf düğümü bulunarak frozen incelemesine gönderilir. Bu işlem lenfosintigrafi adını alır.

Mavi boya yöntemi ile lenfosintigrafi bir arada kullanılabilir.  SLNB sırasında lenf düğümlerinde kanserli hücre saptanmazsa daha fazla lenf düğümü çıkartılmadan işlem sonlandırılır. Koltuk altı lenf düğümlerinde kanserli hücre bulunursa belirli özel durumlar dışında (uluslararası Z0011 çalışması ile belirlenip kılavuzlarda onaylanmış durumlar) koltuk altı lenf düğümleri temizlenir yani aksiller lenf nodu diseksiyonu yapılır.

 

Prosedür tamamlandıktan sonra cerrahi alanda kanama kontrolü yapılarak ve gerek duyulursa dren (yani ameliyat yerinden çıkartılan ve orada biriken kan ve sıvıyı dışarıya almak amacıyla kullanılan, silikon veya plastikten yapılmış ve saydam olan bir tüp) konularak işlem sonlandırılır. Drenler burada sıvı birikimini azaltarak iyileşmeyi hızlandırırlar.

Başlangıçta koltuk altı lenf düğümlerinde kanser olduğu bilinen ve tedaviye kemoterapi ile başlayan hastalarda tedavi öncesi koltuk altı lenf düğümleri işaretlenip (klip veya boya maddesi ile) ameliyat sırasında SLNB’ye ek olarak bu lenf bezi de çıkartılabilir. Bu işleme hedefli aksiller diseksiyon adı verilir.

Sentinel lenf nodu biyopsisi genellikle erken evre meme kanserlerinde tercih edilir. Koltuk altı lenf bezlerinde biyopsi ile tümör saptanıp tedaviye kemoterapi ile başlanan hastaların da bir grubunda uygulanabilir. Ancak inflamatuar meme kanserinde, koltuk altında çok fazla lenf düğümünde metastaz olan hastalarda, ileri evre hastaların bir grubunda ve tümör boyutu çok büyük hastalarda uygulanmamalıdır.

Kaynaklar;

  • Giuliano AE, Kirgan DM, Guenther JM, Morton DL. Lymphatic mapping and sentinel lymphadenectomy for breast cancer. Ann Surg. 1994 Sep;220(3):391-8; discussion 398-401. doi: 10.1097/00000658-199409000-00015
  • Krag DN, Weaver DL, Alex JC, Fairbank JT. Surgical resection and radiolocalization of the sentinel lymph node in breast cancer using a gamma probe. Surg Oncol. 1993 Dec;2(6):335-9; discussion 340. doi: 10.1016/0960-7404(93)90064-6
  • Lucci A, McCall LM, Beitsch PD, Whitworth PW, Reintgen DS, Blumencranz PW, Leitch AM, Saha S, Hunt KK, Giuliano AE; American College of Surgeons Oncology Group. Surgical complications associated with sentinel lymph node dissection (SLND) plus axillary lymph node dissection compared with SLND alone in the American College of Surgeons Oncology Group Trial Z0011. J Clin Oncol. 2007 Aug 20;25(24):3657-63. doi: 10.1200/JCO.2006.07.4062
  • Caudle AS, Yang WT, Krishnamurthy S, Mittendorf EA, Black DM, Gilcrease MZ, Bedrosian I, Hobbs BP, DeSnyder SM, Hwang RF, Adrada BE, Shaitelman SF, Chavez-MacGregor M, Smith BD, Candelaria RP, Babiera GV, Dogan BE, Santiago L, Hunt KK, Kuerer HM. Improved Axillary Evaluation Following Neoadjuvant Therapy for Patients With Node-Positive Breast Cancer Using Selective Evaluation of Clipped Nodes: Implementation of Targeted Axillary Dissection. J Clin Oncol. 2016 Apr 1;34(10):1072-8. doi: 10.1200/JCO.2015.64.0094.

Bu sayfa kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışınız.