Adrenal Yetmezlik

Adrenal bezlerin fonksiyon kaybına bağlı olan adrenal yetmezlik primer (Addison Hastalığı) ve ACTH (Adrenokortikotropik hormon) eksikliğine bağlı gelişebilir. Herhangi bir risk faktörü yokken genel durumu bozulan hastalarda akla gelmelidir..

Primer Adrenal Yetmezlik (Adddison hastalığı)

En sık otoimmün (bağışıklık sisteminin kendi dokularına saldırmasıyla ortaya çıkan hastalık) olarak gelişebileceği gibi, enfeksiyonlara, metastatik tümörlere, iki taraflı adrenal kanamaya, infiltratif hastalıklara ve ilaçlara bağlı gelişebilir. İki taraflı adrenelektomi (adrenal bezlerin ameliyatla çıkartılması) sonrası da karşımıza çıkabilir

En sık görülen belirti ve bulgular: Güçsüzlük, çabuk yorulma, halsizlik, kas ve eklem ağrısı, iştahsızlık, bulantı-kusma, karın ağrısı, ishal, kilo kaybı, hipotansiyon, anemi ve elektrolit bozuklukları, azotemi (kanda üre gibi azotlu maddelerin birikmesi)’dir.

Karakteristik laboratuar bulguları: hiponatremi (sodyum düşüklüğü), hiperkalemi (potasyum yüksekliği), eozinofili, azotemi, açlık hipoglisemisi (kan şekeri düşüklüğü) ve reaktif hipoglisemidir. Serum kortizol düzeyi düşük bulunur.

Sekonder Adrenal Yetmezlik

Hastalarda ya ACTH (Adrenokortikotropik hormon) tamamen yoktur ya da baskılanmıştır. En sık sebebi ekzojen (vücudun üretmediği dışardan alınan) glukokortikoid tedavisidir. Bulgular Addison hastalığı ile aynıdır. Güçsüzlük, kilo kaybı, yorgunluk, bulantı-kusma ve ishal görülür. Tanı için hastanın geçmişinin iyi bilinmesi gerekir.

Akut adrenal yetmezlik

Adrenal kriz olarak da adlandırılır. Hızlıca hareket edilmezse hayatı tehdit eder. Tedaviye klinikten şüphelenilince hemen başlanmalıdır. Hasta stabil hale gelince altta yatan hastalığa yönelik tedavi planlanır.

Kaynaklar;

Uptodate (2023).Causes of primary adrenal insufficiency (Addison disease) (27.12.2023 tarihinde https://www.uptodate.com/contents/causes-of-primary-adrenal-insufficiency-addison-disease adresinden ulaşıldı)
Uptodate (2023).Clinical manifestations of adrenal insufficiency in adults (27.12.2023 tarihinde https://www.uptodate.com/contents/clinical-manifestations-of-adrenal-insufficiency-in-adultsadresinden ulaşıldı)

Bu sayfa kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışınız.