Meme Kanserinde Koltuk altı Cerrahisi Sonrası Komplikasyonlar

Meme Kanserinde Koltuk Altı Cerrahisi Sonrası Komplikasyonlar

Koltuk altı cerrahisinden sonra ağrı, hareket kısıtlılığı, şişlik, kanama, seroma adı verilen sıvı birikimi, kan pıhtılaşması, enfeksiyon ve ayrıca kolda ve göğüs duvarında lenfödem adı verilen şişlik görülebilir. Bunlar arasında en önemlileri hareket kısıtlılığı ve lenfödemdir.

Lenfödem

Cilt altındaki yağ dokularda ödem adı verilen şişmeye sebep olan lenf sıvısı birikimi lenfödem adını alır.

Lenf düğümü cerrahisinin ameliyatının önemli bir yan etkisi, özellikle kolda veya göğüs duvarında lenfödem adı verilen şişliğin gelişmesidir. Normal şartlarda lenf dolaşımı sayesinde kollardaki fazla sıvı kan dolaşımına geri döndürülür. Ameliyatta lenf düğümleri çıkartıldığında bu boşaltım engellenerek sıvının kollarda birikmesine neden olabilir.

Hem aksiller lenf nodu diseksiyonundan (koltuk altı lenf düğümlerinin temizlenmesi) hem de sentinel lenf nodu biyopsisinden (koltuk altı lenf düğümlerinden örnek alınması) sonra gelişebilir. Risk aksiller lenf nodu diseksiyonu yapılanlarda %20-30 arasındayken, sentinel lenf nodu biyopsisinden sonra %5-17 olarak bildirilmiştir. Obez kadınlarda ve radyoterapi görenlerde risk daha fazladır. Lenfödem meliyat edilen taraf kolda, elde bazen de göğüs duvarı gövde ve sırtta gelişebilir.

Lenfödem genellikle yavaş gelişir ve zamanla ilerler. Şişlik oluşmadan önce karıncalanma ve uyuşma hissi ortaya çıkabilir. Bazı hastalarda geçici olup birkaç haftada ortadan kalkarken bazı hastalarda uzun sürelidir ve şişlik giderek artar.

Belirtileri etkilenen tarafta gerginlik, şişme kızarıklık, kaşıntı, sertlik, dolgunluk ve ağırlık hissidir. Zaman zaman iğnelenme tarzı bir his görülebilir.

Aniden şiddetli bir şişlik enfeksiyon veya damarda pıhtılaşmaya bağlı ortaya çıkabilir.

Tedavisinde cilt bakımı, masaj, basınç kolluğu, basınç pompaları ve egzersizler önerilir.

Sınırlı kol ve omuz hareketi

Ameliyattan sonra kol ve omzuda hareket kısıtlılığı olabilir . Bu komplikasyonda ALND sonrası daha yaygındır. Erken dönemde ağrı nedeni ile sık görülebilir. Koltuk altı bölgesindeki sinirlerin hasar görmesine bağlı ortaya çıkar. Kolun üst kısmındaki derinin hissini kontrol eden sinir, lenf düğümü bölgesinden geçtiği için bu bölgenin uyuşması da yaygın bir yan etkidir.

Aksiller Web (Lenfatik Kordon)

ALND veya SLNB sonrası 1-8 hafta sonra görülür. Koltuk altından kolun üst iç yüzüne inen ağrılı ip benzeri bir yapı olarak hissedilir. Ağrı ve omuz hareketlerinde kısıtlılıkla kendini gösterir. cilt altındaki damar ve lenf kanallarında pıhtı sebebiyle veya damar etrafında gelişen fibrozise (bağ dokusu artışına bağlı olarak gelişen sertlik) bağlı ortaya çıkar. Kendi kendini sınırlar. Bazı kadınlar fizik tedaviyi faydalı bulsa da, bu durum sıklıkla tedavi olmaksızın ortadan kalkar.

Uyuşma

Bölgede bulunan ve koldaki hissini kontrol eden sinirin etkilenmesi sonrası ortaya çıkabilir.

Kanat Skapula

Kürek kemiğinizi düz tutan sinirlerin hasarı ile meydana gelen çok nadir bir komplikasyondur ve kolunu düz tuttuğunuzda kürek kemiğinin dışarı çıkmasına neden olur.

Hematom-Seroma

Ameliyat bölgesinde kan birikmesi hematom adını alırken, sıvı toplanması seroma olarak isimlendirilir. Seroma gelişimi dren kullanımı ile azaltılabilmektedir. Nadiren uzun süreli seromalar görülür ve bunlar da tekrarlayan drenajlar (sıvıyı enjektör yardımı ile çekerek boşaltma prosedürü) ile yönetilir.

Kaynaklar;

Uptodate (2023). Technique of axillary lymph node dissection (02.01.2024 tarihinde https://www.uptodate.com/contents/technique-of-axillary-lymph-node-dissection adresinden ulaşıldı).
Tsai RJ, Dennis LK, Lynch CF, Snetselaar LG, Zamba GK, Scott-Conner C. The risk of developing arm lymphedema among breast cancer survivors: a meta-analysis of treatment factors. Ann Surg Oncol. 2009 Jul;16(7):1959-72. doi: 10.1245/s10434-009-0452-2.

Bu sayfa kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışınız.