Karın içi organların karın içini saran zar (periton) ile birlikte karın duvarındaki en zayıf noktalardan birisi olan kasık bölgesinden dışarı doğru taşmasına kasık fıtığı denir. Doğuştan olabileceği gibi sonradan da ortaya çıkabilir. Hastalar bunu kasıkta şişlik ve ağrı olarak fark eder. Şişlik özellikle ayakta durma ile bağlantılı olarak gün içinde artar. Öksürme, ıkınma ve ağır kaldırma ile daha da belirginleşir. Küçük fıtıklarda ağrı daha fazladır. Kasık fıtığının görülme sıklığı erkeklerde %27-40, kadınlarda ise %3-6 olarak bildirilmektedir. Yani erkeklerde yaklaşık 7 kat daha fazla görülür. Erkeklerde kasıkta bulunan ve sperm kanalını taşıyan bir kanal (kasık kanalı/inguinal kanal) varlığı daha sık görülmesine neden olur.
Bilinen en önemli risk faktörleri arasında erkek cinsiyet, yaş (küçük çocuklar ve yaşlılarda daha fazla), ailede kasık fıtığı hikayesi, prostat hiperplazisi, geçirilmiş prostat ameliyatı (özellikle açık ameliyat geçirenler), kollajen metabolizma bozukluğu olması, öksürük, kabızlık ve sigara kullanımı sayılabilir.
Anatomik olarak yerleştikleri bölgeye göre kasık fıtıklarının üç tipi vardır. Karın duvarından çıktıkları yere göre adlandırılırlar. Testisterin karın içinden skrotum adı verilen torbaya indiği, kadınlarda ise rahmin yerinde sabit durmasına destek olan asıcı bağların geçtiği kasık kanalı adı verilen yapı bu ayrım için bir belirteçtir.
İndirekt fıtık; Normal şartlarda kasık kanalı doğumdan sonra kapanır, buranın açık kalması veya ilerleyen dönemde tekrar açılması ile gelişen fıtıklar indirekt fıtık adını alırlar. Her yaşta görülebilir ancak geç ortaya çıksa da çoğunluğu doğuştandır. Kadınlarda ve erkeklerde en sık görülen tiptir.
Direk Fıtık; Doğumsal değildir, sonradan ortaya çıkar. Çoğunlukla kasık kanalının daha önünde (iç tarafta) karın ön duvar kasında yırtılma sonrası karın duvarı zayıflamış olan orta yaşlılarda gelişir.
Femoral fıtık: Kasıkta bulunan femoral damarların bacağa gitmek için ilerlediği küçük delikten gelişen fıtıklardır. Az görülen bir fıtık tipi olsa da komplikasyonların neredeyse yarısından femoral herniler sorumludur.
Komplikasyon gelişmemiş gebe kadınlarda ve fıtığa bağlı ağrısı olmayıp fıtığı rahatlıkla karın içine geri itilebilen erkek hastalarda hasta tercihine bağlı olarak beklenebilse de (dikkatli bekleme) kasık fıtığının bilinen tek tedavisi ameliyattır (detaylı bilgi için kasık fıtıklarında cerrahi teknikler bölümüne bakabilirsiniz).
Beklemeyi tercih eden hastalarda fıtıklarda boğulma görülebilir. Uzun takiplerde ameliyat olmayan her üç hastadan birinde fıtıkta sıkışma (inkarserasyon) gelişebilir. Bu sıkışma uzar ve 3-4 saati geçerse boğulma (strangulasyon) dediğimiz komplikasyon gelişebilir. Yaklaşık 20 fıtık hastasından birinde ortaya çıkan strangulasyonda fıtık içerisindeki organlar fıtığın çıktığı delikten karın duvarı dışına çıkmış ve tekrar içeri giremediği için bu organların kanlanması bozulmaya başlamıştır. Bu nebeple daha da şişen organda çürüme olabilir. Boğulmuş fıtıklarda barsak tıkanıklığına bağlı bulgular görülür hastalarda şiddetli ağrıya ek olarak mide bulantısı, kusma, karın ağrısı ve şişkinlik görülebilir. Bu acil ameliyat gerektiren ve hayati tehlikesi olan bir durumdur.
Kaynaklar;
Bu sayfa kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışınız.
Bu web sitesi kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır.