• Istanbul, TÜRKİYE
HABERLER Son güncel yazılarımı aşağıdan okudunuz mu?
  • KLINIK : +90 532 136 4063
open-navigation
close-navigation
RANDEVU ALIN

Safra Kesesi Taşına Bağlı Hastalıklar

Bilier Kolik

Safra kesesinin kasılması ve içindeki çamuru ya da taşı kese boynuna doğru itmesi ile ortaya çıkar. Ağrı en fazla 6 saat kadar sürüp sonra safra kesesinde kasılma geçip taş geri döndüğü için azalır. Hastalarda ateş, sarılık gibi bulgular ve kanda iltihap seviyesinde veya karaciğer enzim seviyelerinde yükselme görülmez. Hastalarda bu bulgular gelişirse tekrarlama eğilimindedir. Bu hastalar komplikasyon gelişimi için risk altındadır.

Kolesistit (Safra Kesesi İltihabı)

Safra kesesinin iltihabı bu adı alır.Eğer safra kesesindeki taş kese boynunu tıkarsa safra akamaz ve safra kesesi şişerek gerilir. Böylece safra kesesinin duvarında ödem adı verilen sıvı toplanması olur, bu da kanlanmasını bozarak ilerleyen dönemde safra kesesinin çürümesine hatta delinmesine yol açabilir.

Akut kolesistit adını verdiğimiz ani gelişen tabloda karnın sağ üst tarafında şiddetli ağrı, ateş ve kanda iltihap seviyesinde yükselme görülür. Bulantı ve kusma eşlik edebilir. Tanı muayene, bunu destekleyen labaratuvar ve radyolojik bulgular ile konur. Tedavi edilmezse olay ilerleyip gangrenöz kolesistit adı verilen tabloya, amfizematöz kolesistite (safra kesesi duvarında gaz oluşturan bakterilerin birikip enfeksiyon yapamsı), delinmeye safra kesesinin içindeki taşın barsaklara düşük tıkanıklık yapmasına kadar ilerleyebilir.

Kronik kolesistit ise safra kesesinin boşaltılmasında bir bozukluğun olduğu kronik bir durumdur. Safra kesesi iltihaplanmasının uzun süreli devamı ve buna bağlı tekrarlayan belirtilerle karakterlidir.

Koledokolitiazis (ortak safra kanalında taş),
Kolanjit (ortak safra kanalı iltihabı)

Safra kesesindeki taş sistik kanal adını verdiğimiz safra kesesi kanalından ortak safra yollarına düşerse safra yolu tıkanıklığı yapabilir ve karaciğerden on iki parmak barsağına akması gereken safra ile içerisindeki atık maddeler atılamaz. Bu da sarılığa neden olur. Eğer tabloya safra yolu iltihaplanmasına bağlı ateş ve karın ağrısı eklenirse kolanjit adını alır. Olay ilerlerse hayatı tehdit eden komplikasyonlar gelişebilir.

Hastalarda ortak safra kanalı taşından şüphelenildiğinde ek tetkikler (Manyetik Rezonans Kolanjiopankreatografi-MRCP- ve Endoskopik ultrasonografi gibi) ile değerlendirilmeli ve tedavisi planlanmalıdır. Kolanjit veya devam eden safra kanalı yıkanıklığında Endoskopik Retrograd Kolanjiyo Pankreatografi (ERCP) adı verilen bir işlem ile taş çıkartılmalı ardından uygun planlama ile hastalar safra kesesi ameliyatına hazırlanmalıdır.

Pankreatit

Safra taşları safra kesesi kanalından düşüp ortak safra yollarını geçtikten sonra on iki parmak barsağı girişinde pankreas kanalından gelen akışı tıkarsa safra pankreasa doğru geri akıp pankreas iltihaplanmasına neden olabilir.  Hastalar şiddetli karın ağrısı yapan akut pankreatit tablosu ile başvurur. Safra taşı ampullayı (safra kanalı ve pankreas kanalının birlikte on iki parmak barsağına açıldığı kanal)  geçici olarak tıkadığında pankreas iltihabına bağlı bulgular görülür.  Tabloya bazen kolanjit de eşlik eder. Bu hastalara erken dönemde ERCP yapılmalıdır.

Safra taşı ileusu

Safra kesesindeki taşın iltihaplanmaya bağlı safra kesesi ve barsak arasında oluşan bir geçitten (kolesistoenterik fistül) mideye, ince barsağa veya kalın barsağa düşmesi ve burada ilerleyip barsakta (genellikle ileum adı verdiğimiz ince barsağın son kısmında) tıkanıklığa sebep olması durumudur. Hastalarda barsak tıkanıklığı bulguları görülür.

Kaynaklar;

  • Housset C, Chrétien Y, Debray D, Chignard N. Functions of the Gallbladder. Compr Physiol. 2016 Jun 13;6(3):1549-77. doi: 10.1002/cphy.c150050
  • Dosch AR, Imagawa DK, Jutric Z. Bile Metabolism and Lithogenesis: An Update. Surg Clin North Am. 2019 Apr;99(2):215-229. doi: 10.1016/j.suc.2018.12.003.
  • Colvin HS, Kimura T, Iso H, Ikehara S, Sawada N, Tsugane S. Risk Factors for Gallstones and Cholecystectomy: A Large-Scale Population-Based Prospective Cohort Study in Japan. Dig Dis. 2022;40(3):385-393. doi: 10.1159/000517270.
  • Shabanzadeh DM. Incidence of gallstone disease and complications. Curr Opin Gastroenterol. 2018 Mar;34(2):81-89. doi: 10.1097/MOG.0000000000000418
  • Gallaher JR, Charles A. Acute Cholecystitis: A Review. JAMA. 2022 Mar 8;327(10):965-975. doi: 10.1001/jama.2022.2350.
  • Liu YY, Bi SY, He QR, Fan Y, Wu SD. Developments in the Diagnosis and Management of Cholecystoenteric Fistula. J Invest Surg. 2022 Nov-Dec;35(11-12):1841-1846. doi: 10.1080/08941939.2022.2113188

Bu sayfa kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışınız.