• Istanbul, TÜRKİYE
HABERLER Son güncel yazılarımı aşağıdan okudunuz mu?
  • KLINIK : +90 532 136 4063
open-navigation
close-navigation
RANDEVU ALIN

Meme Kanserinde Risk Faktörleri

Bir hastalığa yakalanma riskini artıran her şeye risk faktörü denir. Farklı kanser tipleri için farklı risk faktörleri vardır. Risk faktörüne sahip olmak mutlaka kansere yakalanacağınız anlamına gelmez. Herkeste meme kanserine yakalanma riski vardır. Risk faktörlerine sahip pek çok kişide kanser gelişmezken hiçbir risk faktörüne sahip olmayanlarda kanser ortaya çıkabilir.

Meme kanseri için risk faktörlerini sıralarsak;

  • Meme kanseri için en büyük risk faktörü kadın olmaktır. Kadınlarda erkeklerden 100 kat daha sık görülür.
  • Risk yaş ile artar. Doğumdan 49 yaşına kadar meme kanseri riski %2.1 (49 kadından biri) iken 70 yaş ve üstünde risk %7’ye (14 kadından biri) çıkar. Doğumdan ölüme kadar meme kanseri riski ise %12.9 (sekiz kadından biri).
  • Erken menarj (adet görmeye başlamak) ve geç menapoz diğer risk faktörlerindendir.
  • Doğum yapmamak, ilk çocuğu 35 yaşından sonra doğurmak riski artırır
  • Doğum kontrol hapları veya hormon tedavisine bağlı olarak östrojen düzeyinin yüksek olması meme kanser riskini artırabilir. Bu etki geçicidir, ilacı bıraktıktan 2-5 yıl sonra risk artışı ortadan kalkar.
  • Kişisel meme kanseri öyküsü, meme kanseri aile hikayesi önemli risk faktörlerindendir. Meme kanseri tanısı alan hastada karşı memede de kanser riskinde artış beklenir.  Kadının birinci derecede akrabasında meme kanseri varsa risk iki kat artar, iki birinci derece akraba meme kanseri tanısı almışsa risk üç kat artar. Etkilenen birinci derece akrabanın meme kanseri tanısı aldığı yaş da kişinin riskini etkiler.
  • Yüksek riskli meme hastalıklarına sahip olmak meme kanseri riskinde artışla ilişkilidir.
  • Yoğun meme dokusuna sahip kadınlarda risk daha fazladır.
  • Obezite özellikle menapoz sonrası kadınlarda meme kanseri için riski artırır. Bunun sebeplerinden biri yağ dokunun östrojen adı verilen kadınlık hormonunun oluşumuna yardım etmesidir. Ancak menapoz öncesi kadınlarda obezite daha düşük meme kanseri riski ile ilişkilendirilmiştir.
  • Uzun boy meme kanseri riskinde artışa neden olur.
  • Alkol ve sigara kullanımı riski artıran faktörlerdendir.
  • Göğüs bölgesine alınan radyasyon tedavisi meme kanseri riskini artırır.

Meme kanseri riskinde azalma ile ilişkili faktörler;

  • Emzirmenin koruyucu etkisi pek çok çalışma ile gösterilmiştir.
  • Fiziksel aktivite daha düşük meme kanseri riski ile ilişkilidir.
  • Menapoz sonrası düşük yağlı beslenme ve kilo kaybı riski azaltma ile ilişkilendirilmiştir.

Ayrıca tıbbi ve cerrahi olarak da risk azaltma stratejileri vardır. Yüksek riskli meme lezyonlarında ve meme kanseri için yüksek risk grubuna giren hastalarda tamoksifen ve aromatoz inhibitörleri gibi hormon baskılayıcı ilaçlar kemopreventif (kanser oluşumunu önlemek için ilaç ve benzeri maddelerin kullanılması) tedavi olarak kullanılıp meme kanseri riski azaltılabilir.  Hayat boyu meme kanser riski >%20 olan hastalar ve risk modellerine göre yapılan değerlendirmede yüksek risk olduğu saptanan (gail risk modelinde 5 yıllık risk %1.67’nin üzerinde olan)  hastalar yüksek riskli kabul edilir. Kemoprevensiyon kararı ilaçların yan etkileri de göze alınarak hasta bazlı verilmelidir.

BRCA 1-2 gibi kalıtsal meme kanseri genine sahip hastalarda (detaylı bilgi için  ailesel ve kalıtsal meme kanseri bölümüne buradan bakabilirsiniz) mastektomi (memenin alınması) ile risk büyük ölçüde azaltılır. Bu hastalarda yumurtalıklar da alınabilir. Karar hastanın yaşı, çocuk beklentisi gibi faktörler değerlendirilip multidisipliner bir ekip tarafından tartışılarak verilir.

Kaynaklar;

  • Uptodate 2023: Factors that modify breast cancer risk in women. (23.12.2023 tarihinde https://www.uptodate.com/contents/factors-that-modify-breast-cancer-risk-in-women#adresinden ulaşıldı)
  • Nelson HD, Zakher B, Cantor A, Fu R, Griffin J, O’Meara ES, Buist DS, Kerlikowske K, van Ravesteyn NT, Trentham-Dietz A, Mandelblatt JS, Miglioretti DL. Risk factors for breast cancer for women aged 40 to 49 years: a systematic review and meta-analysis. Ann Intern Med. 2012 May 1;156(9):635-48. doi: 10.7326/0003-4819-156-9-201205010-00006
  • Sun YS, Zhao Z, Yang ZN, Xu F, Lu HJ, Zhu ZY, Shi W, Jiang J, Yao PP, Zhu HP. Risk Factors and Preventions of Breast Cancer. Int J Biol Sci. 2017 Nov 1;13(11):1387-1397. doi: 10.7150/ijbs.21635. 
  • NCCN(2023). Breast Cancer Risk Reduction (24.12.2023 tarihinde https://www.nccn.org/professionals/physician_gls/pdf/breast.pdf adresinden ulaşıldı.

Bu sayfa kapsamı bilgilendirme amaçlıdır. Tedavi edici öneriler bulunmamaktadır. Tanı ve tedavi için doktorunuza danışınız.